Burgerevaluatie: een aanpak die vaak wordt aangekondigd maar nooit wordt uitgevoerd

De Burgerevaluatieraad is niet uit het niets ontstaan. Het is het resultaat van een grondige evaluatie en onderzoek, uitgevoerd in samenwerking met de onderzoekers van het Policy Lab van de ULB.

Weet je nog? In 2020-2021 had Oudergem een aantal nieuwe initiatieven opgezet: Vergadering van de Inwoners, Wijkvergaderingen, Gedeelde Begroting en Apero van de Inwoners. In vijf jaar tijd hebben die initiatieven iets meer dan tienduizend inwoners bereikt, ongeveer een derde van de bevolking ouder dan 18 jaar.

"In 2020 zwoer iedereen bij burgerparticipatie", herinnert de burgemeester zich. "Ook wij zijn ermee begonnen, maar met een initiatief dat vanaf het begin al heel ambitieus was. De Oudergemnaren waren vanaf het eerste moment enthousiast en we hebben zelfs Europese records in participatie gebroken. Toch beseften we dat niet alles perfect was. Neem nu de Vergadering van de Inwoners, die bestond uit 100 leden uit 10 verschillende wijken: in het begin ging het heel goed, iedereen was enthousiast. Maar naarmate het traject vorderde, werd het moeilijker om de deelnemers te mobiliseren en haakten ze af. We wilden weten waarom."

In 2024 startte de gemeente een grondige analyse: een zelfevaluatie door de Vergadering van de Inwoners, een tevredenheidsenquête onder 700 inwoners, een internationaal colloquium met onderzoekers van over de hele wereld, een werkgroep met burgers, ambtenaren, politici, academici en experts op het gebied van participatie, en een wetenschappelijke analyse door het Policy Lab van de ULB.

" We kwamen er bijvoorbeeld achter dat de doelstellingen en de opdracht van de Vergadering van de Inwoners niet duidelijk genoeg waren”, aldus Sarah Touil, verantwoordelijke van de dienst Participatie. "We stelden ook heel wat belemmeringen vast waar we geen rekening mee hielden. Uiteindelijk hebben we besloten om alles helemaal opnieuw te bekijken. We hebben samengewerkt met het Policy Lab van de ULB om het systeem opnieuw uit te vinden en te verbeteren op basis van de lessen die we uit de evaluaties hebben getrokken."

De Burgerevaluatieraad vervangt de Vergadering van de Inwoners met een mandaat en doelstellingen die veel duidelijker zijn omschreven. "De evaluatie van overheidsbeleid wordt vaak aangekaart maar zelden uitgevoerd. Voor zover wij weten is dit de eerste vergadering in haar soort in Europa."

Er zullen ook andere initiatieven worden gelanceerd of aangepast. "We gaan ook elk jaar een tevredenheidsenquête houden onder alle inwoners. Die zal met name dienen als input voor het werk van de BER."

Ook de Gedeelde Begroting wordt in 2027 opnieuw gelanceerd met een belangrijke verandering waardoor verenigingen er gemakkelijker aan kunnen deelnemen. "Maar dat is pas voor 2027", glimlacht Sarah Touil.