75 Oudergemnaren hebben een overeenkomst voor vrijwillige burgers ondertekent en vormen zo de grootste burgerreserve van het Gewest. De oproep aan de bevolking is inmiddels gesloten.

Anderhalf jaar geleden lanceerde Oudergem een oproep om een burgerreserve op te zetten. Het idee: de veerkracht en paraatheid van de gemeente versterken in geval van een crisissituatie. In totaal hebben elf Brusselse gemeenten zich aangesloten bij het initiatief onder leiding van safe. brussels.

"De rol van de burgerreserve is tot in de puntjes vastgelegd", aldus Jean Noël, verantwoordelijke voor de noodplanning. "Ze vervangt noch de brandweer, noch de politie, noch de gemeentelijke diensten. Ze treedt op als derde lijn, achter de diensten die al op het terrein zijn, en zonder risico’s te lopen. De burgerreserve kan bijvoorbeeld worden ingezet om slachtoffers te begeleiden in een opvangcentrum."

Tot nu toe heeft de gemeente gelukkig nog nooit een crisisfase afgekondigd. En net daarin schuilt de hele uitdaging van de oefeningen: je moet je voorbereiden op iets wat nog nooit is gebeurd. "Stel je voor dat er brand uitbreekt in het Zoniënwoud, waardoor de wijk Transvaal gedeeltelijk moet worden geëvacueerd. Iets wat perfect mogelijk is, kijk maar naar wat er afgelopen zomer in Zuidwest-Frankrijk is gebeurd. Daar moeten we ons op voorbereiden."

Om volledig inzetbaar te zijn in geval van een crisissituatie, hebben alle vrijwilligers ingestemd om opleidingsmodules PSIP (Pyschosociaal interventieplan) te volgen. Die modules bereiden de vrijwilligers voor op het openen van een noodopvangcentrum. 

Daarnaast zijn er modules over de precieze rol van de verschillende hulpdiensten en over de werking van de gemeentelijke diensten. "Weten wie wat doet, en naar wie je moet luisteren, is bepalend voor de doeltreffendheid van de interventie. Bij wijze van repetitie heeft een deel van de reserve afgelopen mei meegedaan aan een oefening onder realistische omstandigheden, namelijk de noodevacuatie van de Europese school, oftewel zo’n 3.000 mensen."

Met 75 vrijwilligers is de burgerreserve van Oudergem de grootste van Brussel. "Oudergem staat bekend om zijn vermogen om de juiste mensen in te zetten en elkaar te helpen", zegt de burgemeester. "Dat hadden we al gezien tijdens de coronacrisis met de actie Un Masque Voor Iedereen."

Nu is het zaak om die mobilisatie vast te houden voor een gebeurtenis die misschien wel nooit plaatsvindt. "Dat is juist de moeilijkheid: de vrijwilligers gemotiveerd houden in de hoop dat we ze nooit hoeven in te zetten", voegt Jean Noël toe. "We moeten contact houden en de interesse in het project levend houden. Het aantal vrijwilligers biedt in deze situatie een soort van zekerheid. Als er iets gebeurt op een zondagavond of om twee uur ’s nachts en 5 van de 75 mensen meteen beschikbaar zijn na een oproep via WhatsApp, dan is dat echt geweldig."

De oproep aan de bevolking is inmiddels gesloten. "De situatie wordt op middellange termijn echter geëvalueerd om te bepalen of we de werving opnieuw moeten opstarten."