HET COLLEGE,

Gelet op de Nieuwe Gemeentewet, de artikelen 84 en 84bis;

Gelet op het Huishoudelijk Reglement van de Gemeenteraad, de artikelen 58 tot 60;

Gelet op zijn beraadslaging nr. #002/30.09.2025/B/0075#, waarbij akte werd genomen van de schriftelijke vraag van de heer Alan Lenglet en waarbij de bevoegd Schepen voor Grote Projecten werd belast met het verstrekken van een antwoord;

Overwegende het volgende:

Op 19.09.2025 heeft de heer Alan Lenglet, gemeenteraadslid, per e-mail een schriftelijke vraag gericht aan de heer Étienne Schoonbroodt, gemeentesecretaris.

Mevrouw de Burgemeester,

Dames en Heren Collegeleden,

Beste collega’s,

Vandaag keren we terug naar het dossier inzake bodemverontreiniging op de site Triomflaan 160, waar binnenkort een crèche, een buurtcentrum en kantoren gevestigd zullen worden.

Tijdens de gemeenteraadszitting van 5 juni ll. stelden we vragen over de keuze voor risicobeheer via confinement (afdekking) in plaats van een volledige sanering, en over de veiligheidswaarborgen voor de toekomstige gebruikers, in het bijzonder voor kinderen.

In uw antwoord benadrukte u uitvoerig de doeltreffendheid van de voorziene beschermingsmaatregelen. U verklaarde, ik citeer:

“Het voornaamste fysieke systeem is de plaatsing van een waarschuwend geotextiel tussen de propere bovenlaag en de diepere lagen waarin verontreiniging blijft bestaan. Dit geotextiel vormt een visuele en technische barrière, duidelijk zichtbaar bij toekomstige graafwerken, en voorkomt onbedoelde ontgraving.”

Intussen ontvingen wij het eindverslag van de opvolgingsmetingen van bodemexpert Sol-Ex, gedateerd op 27 juni 2025. Dit officiële document, dat de afsluiting van de werken bevestigt, bevat echter een vaststelling die haaks staat op uw verklaring. In hoofdstuk 3 staat zwart op wit:

“Een geotextiel werd aangebracht op de plaats van de kraan, maar niet op de rest van de tuin.”

Deze tegenstelling tussen uw verklaring en de feitelijke uitvoering is bijzonder verontrustend. De belangrijkste veiligheidsmaatregel die u naar voren schoof, blijkt slechts gedeeltelijk te zijn uitgevoerd.

Samengevat: zonder algemeen geotextiel hebben we geen fysieke barrière meer, maar enkel een laag schone aarde. Is dat echt voldoende voor een kindertuin?

In het licht van deze ernstige tegenstrijdigheid stellen wij de volgende vragen:

• Hoe verklaart u het verschil tussen de aangekondigde veiligheidsmaatregel in de Raad en de daadwerkelijk uitgevoerde werken zoals bevestigd door de expert? Werd u verkeerd geïnformeerd, of gaat het om een laattijdige wijziging in de uitvoering?
• Kunt u nog steeds bevestigen dat de risico’s voor gebruikers “aanvaardbaar” zijn en de bescherming “gelijkwaardig aan een volledige sanering”, hoewel de fysieke barrière die blootstelling aan verontreiniging moest voorkomen, ontbreekt op het grootste deel van de tuin? Is volgens u, op basis van het rapport en de gangbare aanbevelingen, een laag van 50 cm schone aarde voldoende bescherming op een speelplek voor kinderen?
• Bent u bereid om opnieuw contact op te nemen met de erkende bodemexpert Sol-Ex om alle onduidelijkheden in zijn verslag op te helderen? Had het geotextiel volgens de gangbare praktijk en de voorschriften van Leefmilieu Brussel niet het volledige tuinoppervlak moeten bedekken?
• Indien deze gedeeltelijke afdekking niet strookt met de geest van de aanbevelingen, welke corrigerende of aanvullende maatregelen overweegt de Gemeente dan te nemen?

De veiligheid van kinderen en toekomstige gebruikers verdraagt geen enkel compromis. Dit valt onder de verantwoordelijkheid van de Gemeente als bouwheer, en raakt aan het vertrouwen dat de burgers in ons stellen.

Ik dank u bij voorbaat voor uw antwoorden.

Voor de fractie Ecolo-Groen,

Alan Lenglet

• Op 08.10.2025 antwoordde mevrouw Éloïse Defosset als volgt :

Geachte Gemeenteraadslid,

Wij begrijpen uw bezorgdheden volledig, vooral wanneer het gaat om de gezondheid van kinderen en de betrouwbaarheid van de getroffen beschermingsmaatregelen. De veiligheid van de gebruikers, en in het bijzonder van de toekomstige kinderen die in de crèche zullen gaan, is altijd een centrale zorg geweest.

Voor het begin van de werkzaamheden werd een bodemkwaliteitsstudie toevertrouwd aan het bureau Universoil, met als doel eventuele verontreinigingen te identificeren. Wij zijn zelfs zover gegaan om een analyse op de aanwezigheid van PFAS aan te vragen, terwijl dit onderwerp toen nog niet de actualiteit had die het vandaag kent. Uit deze studie bleek in 2023 een vermoeden van aanwezigheid van asbest in de bodem, terwijl de PFAS-analyses negatief waren.

Daarop werd het bureau Sol-Ex, erkend expert in bodemverontreiniging, aangesteld om het volledige proces te begeleiden: 

• Verkennend bodemonderzoek;
• Risico onderzoek ;
• Opstelling van het risicobeheersvoorstel;
• Bodemkwaliteitsrapport (RQT);
• En opvolging van de tijdelijke behandeling (TDL).

De deskundige, onder toezicht van Leefmilieu Brussel, heeft de werkzaamheden nauwgezet opgevolgd tot aan de overhandiging van zijn eindrapport met opvolgingsmaatregelen, gedateerd op 27 juni 2025.

Wat betreft de vastgestelde afwijking tussen de aangekondigde maatregelen en de uitgevoerde werken, blijkt na controle dat het gaat om een evolutie tussen het theoretische rapport en de concrete uitvoering. Het geotextiel werd inderdaad aangebracht op strategische plaatsen van het perceel, d.w.z. op locaties die in een hypothetische toekomst mogelijk verstoord zouden kunnen worden bij nieuwe werken, met name de plaats van de kraan, onder het terras en de speelplaats van de crèche, maar niet over de volledige tuin.

Deze uitvoeringsverschillen hebben echter geen enkele negatieve gevolgen op de veiligheid van de site. Er werd immers een laag van 50 cm gezonde grond correct aangebracht over het volledige perceel, conform de technische en reglementaire aanbevelingen.

Het is belangrijk te herinneren dat geotextiel in de eerste plaats fungeert als een visuele barrière en niet als een fysieke afsluiting: de hoofdfunctie is het aangeven van de grens tussen schone grond en onderliggende lagen bij eventuele latere werken. Hoewel het geotextiel dus niet overal werd aangebracht, blijft de effectieve bescherming van de site volledig gewaarborgd door de aangebrachte laag gezonde grond.

Kunt u nog steeds bevestigen dat de risico’s voor de gebruikers “aanvaardbaar” zijn en de bescherming “gelijkwaardig aan een volledige sanering”, terwijl de fysieke barrière die elk contact met de verontreiniging moet voorkomen, ontbreekt op het grootste deel van de tuin? Met andere woorden, acht u, gelet op het rapport en de gebruikelijke aanbevelingen, de enkele laag van 50 cm gezonde grond voldoende bescherming in een speelruimte voor kinderen?

Ja, de getroffen bescherming wordt door de erkende deskundigeSol-Ex als voldoende en volledig beschouwd. De laag van 50 cm gezonde grond vormt op zich al een doeltreffende beschermingsbarrière tussen de gebruikers en de dieper gelegen materialen. Deze dikte overschrijdt trouwens de 30 cm die door de gangbare normen wordt aanbevolen, en biedt dus een extra veiligheidsmarge.

Aanvullend: 

• Het buitenspeelgebied is grotendeels bedekt met een schokabsorberende coating van het type flexidal, wat een extra beschermingslaag vormt;
• De speelplaats van de kinderen is omheind tot een hoogte van 1m80, waardoor ze gescheiden is van de rest van de tuin;
• De groene zones zijn ingezaaid met gras en er worden geen diepe aanplantingen voorzien.

Er is dus geen enkele normale activiteit of gepland gebruik van de site dat contact met de bodem onder de beschermingslaag inhoudt. Bij eventuele latere werken die een uitgraving dieper dan 50 cm vereisen, schrijft de regelgeving voor: 

• Het vooraf verkrijgen van een akkoord van Leefmilieu Brussel,
• Verplichte supervisie door een erkende expert, die de veiligheidsvoorwaarden garandeert.

De huidige configuratie van de site, bevestigd door de bodemexpert, waarborgt dus volledig de bescherming van de gebruikers, en in het bijzonder van de kinderen die de crèche bezoeken.

Kunt u de erkende expert Sol-Ex opnieuw raadplegen om elke mogelijke onduidelijkheid in zijn rapport weg te nemen: had het geotextiel volgens de goede praktijken en de voorschriften van Leefmilieu Brussel het volledige tuinoppervlak moeten bedekken?

Naar aanleiding van uw opmerkingen hebben wij het bureau Sol-Ex opnieuw gecontacteerd om elke onduidelijkheid weg te nemen. In zijn antwoord van 23 september 2025 bevestigt de expert dat: 

• De risico’s verbonden aan de resterende verontreiniging in de bodem volledig zijn geëvalueerd en als zonder onaanvaardbaar risico zijn beoordeeld;
• De evaluatie werd uitgevoerd met behulp van het S-Risk-model, waarbij rekening werd gehouden met de meest gevoelige groepen, waaronder kinderen;
• En dat er geen onaanvaardbaar risico werd vastgesteld, zelfs niet bij toepassing van de strengste criteria.

In het geval dat deze gedeeltelijke bedekking niet overeenkomt met de geest van de aanbevelingen, welke corrigerende of aanvullende maatregelen overweegt de Gemeente te nemen?

Er worden momenteel geen corrigerende maatregelen overwogen, aangezien de bedekking van de site volledig en conform de technische aanbevelingen is. De toegepaste veiligheidsmarges waarborgen een volledige bescherming van de gebruikers.

Wij herinneren eraan dat: 

• De schokabsorberende vloerbedekking (flexidal) bijna het volledige buitenterrein van de crèche bedekt;
• Er geotextiel werd aangebracht onder het terras en de speelplaats van de crèche;
• De speelplaats van de kinderen volledig omheind is;
• En dat er geen diepe aanplantingen of uitgravingen voorzien zijn in de rest van de tuin.

De beschermingsbarrière gevormd door de 50 cm schone grond blijft dus intact en stabiel, en garandeert de duurzame veiligheid van de site. Elke toekomstige wijziging (bv. werken, diepe aanplantingen) zal het voorwerp uitmaken van een voorafgaand controleproces bij de bevoegde autoriteiten.

Kortom, niet alleen zijn de risico's uiterst beperkt met extra veiligheidsmarges om de bescherming van iedereen, en met name van kinderen, te verzekeren.. De veiligheid van kinderen en toekomstige gebruikers blijft voor de Gemeente een absolute prioriteit, onlosmakelijk verbonden met haar verantwoordelijkheid als bouwheer en het vertrouwen dat de burgers haar schenken. Deze eis stuurt onze keuzes en heeft zich concreet vertaald in de acties die sinds de start van het project zijn ondernomen.

In de hoop u opnieuw voldoende te hebben geïnformeerd.

Keurt goed

• het antwoord op de schriftelijke vraag
• de publicatie van de vraag en het antwoord, na vertaling, op de gemeentelijke website